Hành trình Học bổng Chính phủ Thuỵ Điển 2020 (Phần cuối: Motivation Letter/ SoP)

Motivation Letter (ML) hay Statement of Purpose (SoP) là phần “khó nhằn” nhất trong bộ hồ sơ, là nơi giúp bạn khẳng định bản thân, làm cho bạn khác biệt giữa hàng trăm hàng ngàn bộ hồ sơ, thường chiếm tỉ trọng quan trọng nhất trong phần đánh giá bộ hồ sơ của bạn. Như vậy, phần này bạn nên dành thời gian đầu tư nhiều nhất nhé.

Đầu tiên, mình sẽ nói trước về Motivation Letter (ML) của SISGP. Như năm mình nộp, ML chỉ vỏn vẹn 02 câu hỏi, trả lời trong vòng lần lượt 1000 ký tự và 800 ký tự (bao gồm cả dấu cách), tức là khoảng tầm 150 chữ đổ lại thôi. Mỗi năm câu hỏi sẽ mỗi khác, nên mình có một số tips để các bạn hình dung trước nhé:

  • ML sẽ tập trung thể hiện “tại sao bạn xứng đáng” (explain how you qualify for a scholarship), như SI có gợi ý, các bạn không nên lặp lại những gì đã có trong CV, nhưng “elaborate and expand on your achievements, the driving forces in your life, and things that inspire you.” (đằng sau những thành công của bạn có câu chuyện nào không, động lực/ mục tiêu của cuộc sống bạn là gì, điều gì truyền cảm hứng cho bạn);
  • Tìm hiểu kĩ về “United Nations 2030 Agenda for Sustainable Development”;
  • Các kinh nghiệm học tập, làm việc, hoạt động ngoại khoá; định hướng học tập (thạc sĩ), làm việc liên quan đến (những) mục tiêu nào trong những mục tiêu trên;
  • Định hướng sau khi tốt nghiệp (bạn có thể làm gì để đóng góp cho cộng đồng);
  • Viết ngắn gọn, tập trung vào 1-2 ý chính, tránh muốn làm/ đóng góp quá nhiều làm câu trả lời trở nên chung chung (năm của mình chỉ có khoảng 150 chữ tối đa thôi).

Theo kinh nghiệm cá nhân của mình, mình dành rất nhiều thời gian để viết 1 Motivation Letter (2 mặt A4) và 1 SoP (1 mặt A4) tuỳ học bổng và tuỳ chương trình nộp mình sẽ chỉnh sửa lại cho phù hợp. Các câu trả lời trong ML của SISGP mình cũng chỉ chỉnh sửa lại theo những gì mình đã định hướng trong những bài luận chung của mình, chủ yếu là khác cách diễn đạt, trình bày.

Motivation Letter và Statement of Purpose có khác nhau không? Để so sánh điểm khác nhau các bạn có thể tham khảo ở đây. Ngắn gọn thì theo mình, Motivation Letter (dài khoảng 2 mặt A4) thường là một lá thư kể về một câu chuyện, sau đó dẫn dắt lý do tại sao bạn chọn ngành này, trường này, học bổng này xứng đáng với bạn. Còn SoP thường khoảng 1 trang A4, bản tuyên ngôn ngắn gọn bạn là ai, tại sao bạn xứng đáng được chọn.

Nhưng nhìn chung, cách brainstorm cũng không khác nhau nhiều nên mình sẽ gọi chung là SoP cho phần Bài luận cá nhân cho phần dưới đây.

Năm vừa rồi viết SoP cũng là lần đầu tiên mình tập trung vào brainstorm làm sao viết được SoP “hay”, làm sao để thể hiện được hết bản thân mình trong khi mình chưa biết viết gì, viết ra sao, và trước mặt mình chỉ là một trang trắng trơn. Và trong quá trình viết SoP, thật sự khá là rối, rối trong cách triển khai ý, cách chọn lọc nội dung viết gì vào bài, cách sắp xếp ý như thế nào, nói chung là không ra hình thù gì cả. Nhưng may thay có sự kiên nhẫn vô bờ bến của mentor mình, sửa đi sửa lại rất nhiều lần, thì mình cũng viết được một chiếc SoP hoàn chỉnh cho một học bổng. Từ đó mình đã có định hướng và chỉnh sửa lại các bộ hồ sơ khác cho phù hợp thôi.

Những chia sẻ dưới đây là những gì mình tham khảo được, học được, được góp ý và hy vọng các bạn có thể rút ra được một số kinh nghiệm cho bản thân mình để viết ra được một SoP ấn tượng và đậm dấu ấn cá nhân của bản thân nhé.

  1. Trước khi bắt đầu viết, mình làm gì?
  • Dành thời gian reflect (tự vấn) bản thân: mình là ai? mình có những đặc điểm tính cách gì? điểm mạnh của mình là gì? điểm yếu là gì? những điểm mạnh này có giúp mình phát triển theo định hướng học tập/ nghề nghiệp không? điểm yếu có cản trở mình, có cần cải thiện không? định hướng học tập thạc sĩ của mình là gì, có liên quan đến chuyên môn đã học đại học hoặc làm việc không? những ngành thạc sĩ mong muốn và phù hợp đối với mình là gì? sau khi tốt nghiệp thạc sĩ định hướng nghề nghiệp của mình như thế nào? ;
  • Phân tích (những) học bổng/ ngành/ trường mình định nộp: đối tượng xét duyệt HB hướng tới là ai (có những kinh nghiệm, kĩ năng, phẩm chất, tiềm năng,… gì), họ có kỳ vọng gì đối với ứng viên? các tiêu chí (criteria) khi xét duyệt học bổng là gì (VD tiêu chí 1 học bổng Erasmus Mundus như sau: 30% Academic merit, 40% Supporting personal statement, 10% Quality of (academic) references, 20% Other (e.g. relevant research/ professional experiences/ interests));
  • Matching bản thân với học bổng: tại sao mình phù hợp/ xứng đáng với học bổng này? tại sao hội đồng xét duyệt nên chọn mình mà không phải là người khác?;
  • => Xây dựng thương hiệu cá nhân cho bản thân: bạn là ai?, trong tất cả các hồ sơ một cách thống nhất, để hội đồng tuyển chọn có thể hình dung về bạn (hoặc bạn có thể chọn 03 từ khoá khiến bạn đặc biệt, và bạn sẽ tập trung thể hiện nổi bật 3 từ khoá đó);
  • Thêm: các bạn có thể đọc tham khảo các bài SoP mẫu. (Như mình thì mình viết trước mới đọc sau, các nguồn tham khảo mình sẽ để cuối bài).

2. Lên dàn ý

  • Thường sẽ có hai dạng SoP, một dạng là trả lời các câu hỏi có sẵn (như SISGP, Chevening, một số khoá học của Erasmus Mundus,…), một dạng là tự viết với giới hạn số từ hoặc không;
  • Nếu có câu hỏi trước thì cứ trả lời các câu hỏi theo trình tự;
  • Nếu tự viết một bài SoP, không có câu hỏi cho sẵn, thì các bạn có thể tham khảo dàn ý dưới đây:
    1. SoP 1 trang A4
      • Đi vào vấn đề chính, bạn là ai – mục tiêu nghề nghiệp của bạn là gì?’
      • Học vấn, kinh nghiệm làm việc (đã có);
      • Kỹ năng (liên quan đến ngành học/ nghề nghiệp) đã phát triển qua học tập, làm việc, hoạt động ngoại khoá;
      • Điều mình đang thiếu để phát triển nghề nghiệp này, hoặc trong quá trình làm việc/ học tập cần phải giải quyết vấn đề này => lý do chọn ngành học này, trường này;
      • Những lợi ích cụ thể mà ngành học ở trường này sẽ đem lại cho bạn; tại sao bạn là ứng viên phù hợp/ tại sao nên chọn bạn;
    2. Motivation Letter (2 trang A4)
      • Opening Stories;
      • Previous studies (gợi ý: không cần phải kể hết tất cả nội dung học, chỉ tập trung kể về điểm chính hoặc liên quan đến công việc sau tốt nghiệp – ngành học thạc sĩ – công việc sau khi tốt nghiệp thạc sĩ…);
      • Post-graduation work? How it related to previous studies? (kể về công việc của bạn, công việc này có liên quan đến chuyên môn ở đại học, những điểm nổi bật của công việc, ….);
      • Why back to university? (gợi ý: trong quá trình làm việc/ học tập/ nghiên cứu, bạn tìm ra (những) vấn đề này mà không thể giải quyết được => thôi thúc bạn đi học để giải quyết vấn đề đó);
      • Why this program? (gợi ý: từ nội dung chương trình học/ môi trường/ ưu điểm khoá học bạn rất thích…. bạn biết rằng khoá học này có thể giúp bạn giải quyết vấn đề trên);
      • Academic interests/ Topics (optional);
      • Career Path (sau khi tốt nghiệp bạn muốn làm gì, nghề nghiệp này có liên quan với lựa chọn đại học + kinh nghiệm sau khi tốt nghiệp không?);
      • Why choose you? (your participations/ strengths make you suitable) (khoảng 20-30% bài luận tập trung vào mục này: nói về điểm mạnh, điểm phù hợp của bạn với chương trình);
  • Nhìn chung, việc sắp xếp SoP của bạn như thế nào hoàn toàn phụ thuộc vào bạn. Những dàn ý ở trên cũng chỉ là gợi ý để bạn tham khảo. Chủ yếu bạn nên xem xét tính logic, thuyết phục của SoP. Và trên hết, sau khi đọc SoP, bạn hy vọng hội đồng xét tuyển nghĩ về bạn còn đọng lại những gì? Đó chính là những điểm mà bạn cần phải viết làm sao để có thể thể hiện được trong bài luận của bạn đấy.

3. Bắt tay vào viết thôi

Tuỳ vào văn phong mỗi người, sẽ có những cách diễn đạt khác nhau. Nhưng các bạn có thể dựa vào cách viết IELTS Part 2 Writing để triển đoạn văn (Topic sentences => supporting sentences => examples), tính liên kết của các đoạn văn trong bài.

  • Không nên viết câu quá dài, từ quá hoa mỹ mà không hiểu bản chất của từ đó
  • Không nên dùng những cấu trúc câu lặp lại
  • Vẫn giống LoR, “show, don’t state”.
  • Nên có những phần mở đầu/ đoạn kết ấn tượng, hoặc có điểm nhấn của bài, twists
  • Ngôn ngữ lạc quan

4. Chỉnh sửa, viết lại, chỉnh sửa, viết tiếp. Hoàn thiện.

Thông thường viết xong bản nháp lần thứ nhất, có thể các bạn sẽ không ưng ý. Như mình viết đi viết lại rất nhiều lần, và bài đầu tiên với bài cuối cùng không giống nhau xíu nào. Mình gần như là viết lại SoP khoảng tầm 5-6 lần, nên các bạn cứ kiên nhẫn viết đi viết lại, trong lúc viết cũng là dịp các bạn reflect để hiểu về bản thân thêm nữa; đấy là lý do các bạn nên dành nhiều thời gian nhất để viết SoP. Thế nên, một số tips khi bạn review lại SoP như sau:

  • In ra, đọc lại, tự chỉnh sửa về văn phong, ý diễn đạt;
  • Nhờ review SoP: có mentor góp ý là thích nhất, nếu không có thể nhờ 2-3 người tin tưởng đọc và góp ý, không nên nhờ quá nhiều tránh 9 người 10 ý; và nên nhớ, các ý kiến đóng góp chỉ mang tính chất tham khảo, chỉ có bạn hiểu bản thân bạn cần gì & muốn gì;
  • Sau khi các bạn đã gần như hài lòng SoP về mặt nội dung, nên kiểm tra kĩ lại các từ vựng, câu đã dùng chính xác chưa. Nếu chưa tự tin lắm với trình độ writing của mình thì nên nhờ ai band writing cao hơn sửa (mình writing band 7.0-7.5 nhưng vẫn nhờ chữa lỗi chính tả/ câu văn ổn chưa… cho chắc). Sau đó là kiểm tra về mặt hình thức: font chữ, trình bày, cách dòng, số từ…

Một số nguồn tham khảo:

Guidebook, kinh nghiệm, chia sẻ…
EM Guidebook
Kinh nghiệm xin học bổng Thạc sỹ | Mai Y Đạt
Kinh nghiệm săn học bổng thạc sĩ toàn phần | Duc Tran

SoP/ LoR/ CV tips/ samples:
https://hannahed.co/bo-sach-goi-dau-danh-cho-dan-san-hoc-bong/
https://www.aringo.com/mba-recommendation-letter-examples/#
How to Write an Effective Letter of Recommendation
Perfect phrases for letters of recommendation
40 SoP mẫu (40 Successful Application Cases to G-school
50 Successful Harvard Application Essays
Top Admit Personal Statement Principles
Một số SoP của cựu Erasmus Mundus holders

Blog/ website/ page/ group chuyên về du học:
https://5continents4oceans.com/study-abroad/
https://nguonhocbong.com/
https://hannahed.co/
https://www.facebook.com/ScholarshipforVietnameseStudents
https://www.facebook.com/groups/ErasmusMundusVietnam
https://www.facebook.com/groups/scholarshiphunter

HỒI KẾT

Hành trình học bổng không hề dễ dàng, đặc biệt là những học bổng chính phủ danh giá. Như mình đã chia sẻ, mình dành 6 tháng để chuẩn bị bộ hồ sơ, nhưng đằng sau đó, là cả một hành trình. Từ hồi nhỏ, rất lâu rồi, mình đã mong muốn có thể dạo bước trên những con đường cổ kính ở Châu Âu. Mình mê mẩn kiến trúc của những toà lâu đài ở Đức, mình muốn tỉ mẩn khám phá những bảo tàng ở Pháp, mình muốn dạo bước trên những cánh đồng hoa oải hương, mình muốn đạp xe đạp quanh vườn tulips ở Hà Lan, mình muốn đến Thuỵ Điển để tham quan IKEA một lần,… Có lẽ niềm yêu thích với Châu Âu bất tận đã khiến ước mơ đi du học không ngừng lớn lên trong mình. Học ở trường làng, thời gian cấp 3 mình cũng chỉ học và luyện đề thi đại học tiếng Anh, không hề biết đến IELTS là gì. Đến khi học đại học, các bạn bằng tuổi mình đã nhận giải thưởng quốc tế này nọ, đi vi vu khắp nước này nước kia, IELTS 8.0 bạn đã thi từ hồi nào rồi, còn biết thêm tiếng Pháp, Đức, Trung,… từ cấp 2, cấp 3 nữa,… Học cùng những bạn ưu tú như vậy, mình cũng chỉ biết cố gắng không ngừng hoàn thiện bản thân, và cố gắng biến bản thân thành phiên bản tuyệt nhất của chính bản thân mình. Ngay cả khi mình tốt nghiệp đại học và đi làm, mình vẫn không ngừng tích luỹ kiến thức, kinh nghiệm, và cả tài chính để có thể thực hiện ước mơ vào tương lai không xa. Mình nghĩ rằng, từ một xuất phát điểm không có gì nổi bật như mình, mình cũng từng bước từng bước thực hiện ước mơ được, thì không có gì là không thể. Mượn câu nói mình rất yêu thích của một tác giả, mình chúc cho các bạn “lòng có hoa, tay có kiếm, lòng mang đồi núi, mắt chứa sơn hà”, chúc cho bạn luôn vững vàng thưởng thức, kiên trì theo đuổi và hạnh phúc trên mỗi hành trình bạn đi, để rồi đích đến sẽ là những trái ngọt các bạn luôn mơ về.

DANH MỤC CÁC BÀI TRONG CÙNG SERIES

HÀNH TRÌNH HỌC BỔNG CHÍNH PHỦ THUỴ ĐIỂN 2020

Phần 1: Vài điều cảm nghĩ

Phần 2: Một số lưu ý

Phần 3: Tổng quan yêu cầu

Phần 4: University Admissions

Phần 5: CV

Phần 6: Thư giới thiệu, Giấy chứng nhận

Phần cuối: Motivation Letter/ SoP

6 Comments Add yours

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s